Opony są jednym z najważniejszych elementów wpływających na komfort i bezpieczeństwo jazdy, szczególnie podczas upałów. Wysokie temperatury mogą znacząco zmieniać ich właściwości fizyczne, a nawet prowadzić do groźnych awarii. W poniższym tekście przyjrzymy się mechanizmom działania opon w trudnych warunkach termicznych oraz podpowiemy, jak właściwie je zabezpieczyć, aby służyły przez lata.
Wpływ wysokich temperatur na opony
Gumy używane w produkcji opon zawierają specjalne składniki, które w zależności od temperatura otoczenia zmieniają swoją twardość i elastyczność. Podczas upałów nawierzchnia nagrzewa się do kilkudziesięciu stopni, co powoduje wzrost ciśnienie wewnątrz ogumienia oraz szybsze starzenie mieszanki. Zjawisko to przekłada się na:
- przyspieszone zużycie bieżnika i bocznych ścianek,
- wzrost ryzyka awaria termicznej, czyli tzw. rozwarstwienia opony,
- ograniczenie przyczepności na rozgrzanym asfalcie, co wpływa na wydłużenie drogi hamowania,
- zwiększone tarcie między oponą a drogą, co przekłada się na wyższe zużycie paliwa.
Główne punkty krytyczne to struktura wewnętrzna korpusu opony oraz wysokość bieżnika. Gdy mieszanka staje się zbyt miękka, opona może odkształcać się przy większych prędkościach, co grozi przeciążenie komponentów i nawet nagłym pęknięciem.
Zagrożenia związane z jazdą w upał
Intensywne słońce i wysoka temperatura asfaltu powodują, że opony muszą pracować w warunkach odbiegających od tych, do których były projektowane. Najczęstsze niebezpieczeństwa to:
- wybuch opony – zwiększone ciśnienie może prowadzić do rozerwania struktury, zwłaszcza przy dużym obciążeniu;
- kurczenie i pękanie bocznych ścianek – promieniowanie UV wpływa na degradację gumy;
- utrata charakterystyki prowadzenia – nocna różnica temperatur (rozgrzany asfalt vs chłodniejsze powietrze) może powodować chwilowe zmiany przyczepności;
- wzrost średniego zużycia paliwa – miękka mieszanka podnosi opory toczenia.
Warto zwrócić uwagę, że uderzenia w krawężniki i dziury w jezdni mają w lecie jeszcze większe konsekwencje, bo ogrzana struktura opony jest bardziej podatna na uszkodzenia wewnętrzne. Brak regularnych przeglądów może skutkować poważnym zagrożeniem dla kierowcy i pasażerów.
Metody ochrony opon przed nadmiernym nagrzaniem
Aby ograniczyć negatywny wpływ upałów na ogumienie, warto wdrożyć kilka sprawdzonych zasad:
- kontrola ciśnienia – sprawdzaj poziom ciśnienia przed każdym dłuższym wyjazdem; optymalna wartość zazwyczaj podana jest w instrukcji pojazdu,
- parkowanie w cieniu lub stosowanie osłon przeciwsłonecznych – zapobiega nagrzewaniu powierzchni bocznych i bieżnika,
- unikanie gwałtownego przyspieszania i hamowania – zmniejsza lokalne przegrzewanie gumy oraz wydłuża żywotność bieżnika,
- rotacja opon – systematyczne przemieszczanie kół z przodu na tył i odwrotnie pomaga równomiernie rozłożyć zużycie mieszanki,
- stosowanie mat i pokrowców zimowych w miejscach, gdzie pojazd stoi dłużej – odbijają promienie słoneczne i chronią przed UV.
Dodatkową formą ochrony jest użycie preparatów pielęgnacyjnych z filtrem UV, które tworzą na powierzchni opony warstwę osłonową, opóźniającą kruszenie się gumy oraz spękania bocznych ścianek.
Praktyczne porady dla kierowców
Opony wrażliwie reagują na styl jazdy, dlatego warto zastosować poniższe wskazówki podczas upałów:
- regularne kontrole – co najmniej raz w miesiącu zmierz ciśnienie i sprawdź głębokość bieżnika,
- przegląd zawieszenia i amortyzatorów – uszkodzone elementy wpływają na nieprawidłowy rozkład obciążenia kół,
- odpowiednie ciśnienie – w upał zaleca się odjąć około 0,1–0,2 bara od wartości zalecanej dla zimnych warunków; minimalizuje to ryzyko nadmiernego wzrostu ciśnienia w czasie jazdy,
- oszczędna jazda – stała prędkość i unikanie ostrych manewrów zmniejszają dynamiczny wzrost temperatury opon,
- przechowywanie kół po sezonie – suchy i chłodny magazyn przedłuża żywotność opony,
- zakup osłon na szybę – chronią nie tylko wnętrze auta, lecz także boczne opony przy postoju,
- zapewnienie właściwej wentylacji – otwarte okna podczas postoju pomagają utrzymać wnętrze pojazdu chłodniejszym.
Wpływ serwisu i konserwacja na długowieczność opon
Odpowiednia opieka warsztatowa to klucz do zachowania właściwości jezdnych i trwałości ogumienia. Do najważniejszych czynności serwisowych należą:
- wyważanie kół co 10–15 tys. km,
- geometria zawieszenia raz w roku lub po każdej naprawie,
- kontrola drożności zaworów i stan wentyli,
- inspekcja pod kątem mikropęknięć i rozwarstwień,
- sezonowa zmiana opon na odpowiednią mieszankę (letnią lub zimową).
Serwisanci często zalecają też aplikację środków impregnujących, które wypełniają mikroskopijne ubytki i tworzą warstwę zabezpieczającą przed nadmiernym nagrzewaniem. Regularna ochrona oraz dbałość o szczegóły to najlepszy sposób, aby uniknąć awaryjnej wymiany przy wysokich temperaturach.
