Opony zimowe pełnią kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa kierowcy i pasażerów podczas niskich temperatur oraz trudnych warunków na drodze. Z czasem jednak guma może tracić swoje istotne właściwości, co przekłada się na pogorszenie przyczepności, wydłużenie drogi hamowania i ogólne obniżenie komfortu jazdy. W poniższym artykule omówimy, jak rozpoznać moment, w którym opony zimowe wymagają wymiany, jakie czynniki przyspieszają ich zużycie oraz jak prawidłowo dbać o ogumienie, by służyło przez wiele sezonów.
Analiza zużycia i utraty właściwości opon zimowych
Pierwszym krokiem w ocenie stanu opon jest regularne kontrolowanie głębokości rzeźby bieżnika. Minimalna zalecana głębokość dla opon zimowych to zazwyczaj 4 mm, choć prawo dopuszcza 1,6 mm. Warto jednak pamiętać, że poniżej 3 mm zdecydowanie spada skuteczność odprowadzania wody i błota pośniegowego.
- Pomiar bieżnika – można wykonać za pomocą klasycznego suwmiarki lub wskaźników TWI (Tread Wear Indicator).
- Nierównomierne zużycie – świadczy o problemach z geometrią zawieszenia lub niewłaściwym ciśnieniu w oponach.
- Widoczne uszkodzenia – pęknięcia, przetarcia czy odkształcenia boczne sugerują konieczność natychmiastowej wymiany.
Oznaczenia i symbole na bocznej ścianie opony
Ważne jest również śledzenie symboli, które informują o przeznaczeniu opony oraz standardach, jakim odpowiada. Charakterystyczne oznaczenia to:
- 3PMSF – symbol płatka śniegu w otoczce trzech szczytów, gwarantuje osiągi w warunkach zimowych.
- M+S – błoto i śnieg, mniej restrykcyjne niż 3PMSF, ale popularne w marketach.
- Indeks prędkości i nośności – informują o maksymalnym obciążeniu i prędkości dopuszczalnej dla danej opony.
Czynniki przyspieszające utratę właściwości opon
Opony, nawet nieużywane, ulegają starzeniu. Konsekwencją jest pogorszenie elastyczności mieszanki gumowej oraz spadek efektywności odprowadzania wody i błota. Najważniejsze czynniki to:
- Promieniowanie UV – niszczy związki chemiczne w gumie, prowadząc do pęknięć i twardnienia.
- Wahania temperatur – cykliczne nagrzewanie i schładzanie powoduje powstawanie mikropęknięć.
- Kontakt z substancjami chemicznymi – oleje, benzyna czy rozpuszczalniki przyspieszają degradację.
- Nadmierne lub niedostateczne ciśnienie – prowadzi do nierównomiernego zużycia i uszkodzeń konstrukcji.
Starzenie opon a sezonowość
Dopuszczalny wiek opony od momentu jej produkcji to zazwyczaj 6–10 lat, nawet jeśli bieżnik pozostał w dobrym stanie. Po tym okresie mieszanka gumowa ulega kruszeniu i traci zdolność do prawidłowego kontaktu z nawierzchnią. W celach kontrolnych warto sprawdzić kod DOT, umieszczony z boku opony – ostatnie cztery cyfry to tydzień i rok produkcji.
Przechowywanie i konserwacja opon
Prawidłowe magazynowanie opon poza sezonem zdecydowanie wydłuża ich żywotność. Nawet najlepsza opona straci swoje właściwości, jeśli zostanie niewłaściwie zabezpieczona przed czynnikami zewnętrznymi.
- Czystość – opony należy dokładnie umyć wodą z łagodnym detergentycm, usuwając sól i inne zanieczyszczenia.
- Warunki składowania – optymalna temperatura to 10–20°C, wilgotność 50–70%, miejsce zacienione, bez bezpośredniego dostępu promieni UV.
- Ułożenie opon – w przypadku opon bez felg zaleca się pionowe ustawienie, z możliwością obrotu co kilka tygodni. Opony na feldze można układać jedno na drugim, ale nie zbyt wysoko, by uniknąć odkształceń.
- Zabezpieczenie przed ozonem – warto użyć specjalnych pokrowców lub worków, które ograniczają dostęp ozonu i tlenu.
Regularna kontrola stanu
Co kilka miesięcy warto sprawdzać opony pod kątem pęknięć, plam oleju lub odbarwień. Nawet niewielkie uszkodzenia mogą z czasem przybrać rozmiar zagrażający bezpieczeństwu.
Wybór nowych opon: na co zwrócić uwagę
Gdy opony zimowe stracą kluczowe właściwości pomimo konserwacji i poprawnej eksploatacji, pozostaje zakup nowego kompletu. Podczas wyboru zwróć uwagę na:
- Rozmiar – zawsze dobieraj zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu.
- Indeks prędkości i nośności – lepiej wybrać parametry z zapasem.
- Oceny w testach – uwzględnij niezależne badania pod kątem przyczepności na mokrej nawierzchni i efektywności hamowania.
- Cena vs jakość – koniec końców stawką jest bezpieczeństwo, więc warto zainwestować w markę o udokumentowanych wynikach.
- Oznaczenia ECE i homologacje – upewnij się, że opony są dopuszczone do użytku w Polsce i Unii Europejskiej.
Dodatkowe akcesoria
Do nowego kompletu warto dokupić miernik ciśnienia z możliwością kalibracji, zestaw do drobnych napraw oraz solidne pokrowce, zapewniające ochronę podczas sezonowego magazynowania.
